Please use this identifier to cite or link to this item: http://ns.nsru.ac.th/handle/nsru/379
Title: การบูรณาการระบบบัญชีครัวเรือนเพื่อการบริหารตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
Other Titles: Integrated household accounting system for philosophy sufficiency economy management
Authors: วริศรา เหล่าบำรุง
Keywords: บัญชีครัวเรือน
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
Issue Date: 2015
Publisher: คณะเทคโนโลยีการเกษตรฯ
Abstract: แนวทางหนึ่งที่ประชาชนคนไทยควรยึดตามแนวทางปรัชญา “เศรษฐกิจพอเพียง” ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ทรงมองเห็นถึงความสำคัญของการสร้างภูมิคุ้มกันให้กับตัวเอง รู้จักความพอมีพอกินพอมีพอใช้ คำนึงถึงหลักเหตุผลและการประมาณตัวเอง พร้อมกับทรงเตือนสติประชาชนคนไทยไม่ให้ประมาท โดยเฉพาะการใช้จ่ายเงินอันเป็นปัจจัยสำคัญในการดำเนินชีวิต อันเนื่องมาจากในสภาวะเศรษฐกิจสังคมปัจจุบันที่เต็มไปด้วยกระแสวัตถุนิยม และความฟุ่มเฟือย ฟุ้งเฟ้อ จนทำให้คนไทยหลงเดินทางผิดไปตามกระแสนิยมจนกลายเป็นปัญหา โดยเฉพาะปัญหาหนี้สินที่ไม่มีวันจบสิ้น จากการดำเนินชีวิตประจำวัน ซึ่งการจะดำรงชีวิตให้อยู่รอดภายใต้สังคมในปัจจุบัน บัญชีครัวเรือน มิได้หมายถึง การทำบัญชีหรือบันทึกรายรับจ่ายประจำวันเท่านั้น แต่อาจหมายถึงการบันทึกข้อมูลด้านอื่นๆ ในชีวิต ในครอบครัว และของตนเอง ได้ด้วย เช่น บัญชีทรัพย์สิน พันธุ์พืช พันธุ์ไม้ ในบ้านเราในชุมชนเรา บัญชีความรู้ความคิดของเรา บัญชีภูมิปัญญาด้านต่างๆ ของเรา เป็นต้น หมายความว่าสิ่งหรือเรื่องราวต่างๆ ในชีวิตของเรา เราจดบันทึกได้ทุกเรื่อง หากประชาชนทุกคนจดบันทึกจะมีประโยชน์ต่อตนเอง ครอบครัว ชุมชนและประเทศ จะเป็นแหล่งเรียนรู้ ครอบครัวเรียนรู้ ชุมชนเรียนรู้ การทำบัญชีหรือการจดบันทึกนี้สำคัญยิ่งใหญ่มาก การทำบัญชีครัวเรือนเป็นการจดบันทึกรายรับรายจ่ายประจำวันของครัวเรือน และสามารถนำข้อมูลมาวางแผนการใช้จ่ายเงินในอนาคตได้อย่างเหมาะสม ทำให้เกิดการออม การใช้จ่ายเงินอย่างประหยัดคุ้มค่า ไม่ฟุ่มเฟือย ดังนั้นการทำบัญชีครัวเรือนมีความสำคัญดังนี้ (1) ทำให้ตนเองและครอบครัวทราบรายรับ รายจ่าย หนี้สิน และเงินคงเหลือในแต่ละวันรายรับ หรือ รายได้ คือ เงิน หรือสินทรัพย์ที่วัดมูลค่าได้ ที่ได้รับจากการประกอบอาชีพ หรือผลตอบแทนที่ได้รับจากการให้ผู้อื่นใช้สินทรัพย์ หรือ ผลตอบแทนจากการลงทุนในรูปแบบต่างๆ เช่น รายได้จากค่าจ้างแรงงาน เงินเดือน ดอกเบี้ยรับจากเงินฝากธนาคาร หรือ จากเงินให้กู้ยืม รายได้จากการขายสินค้าหรือบริการ เป็นต้น (2) นำข้อมูลการใช้จ่ายเงินภายในครอบครัวมาจัดเรียงลำดับความสำคัญของรายจ่าย และวางแผนการใช้จ่ายเงิน โดยพิจารณาแต่ละรายการในแต่ละวันมีรายจ่ายใดที่มีความสำคัญมาก และรายจ่ายใดไม่จำเป็นให้ตัดออก เพื่อให้การใช้จ่ายเงินภายในครอบครัวมีพอใช้และเหลือเก็บเพื่อการออมทรัพย์สำหรับใช้จ่ายสิ่งที่จำเป็นในอนาคต การวางแผนการใช้จ่ายเงินให้เหมาะสมระหว่างรายรับและรายจ่ายครอบครัวต้องมีรายรับมากกว่ารายจ่าย หากพบว่ารายรับน้อยกว่ารายจ่าย ต้องหาแนวทางนำเงินมาใช้จ่ายให้พอเพียง โดยอาจต้องกู้ยืมเงินมาใช้จ่าย แต่การกู้ยืมเงินไม่ใช่แนวทางแก้ไขปัญหาดังกล่าวได้ เพียงแต่ช่วยให้การใช้จ่ายมีสภาพคล่องชั่วขณะเท่านั้น และในระยะยาวยังส่งผลให้ครอบครัวมีภาวะหนี้สินจำนวนมากทั้งเงินต้นและดอกเบี้ยซึ่งจะเพิ่มจำนวนมากขึ้นตามระยะเวลาที่ยาวนานในการกู้ยืมเงิน เป็นปัญหาที่แก้ไขได้ยาก สำหรับการแก้ไขปัญหาการขาดสภาพคล่องในการใช้จ่ายเงินหรือปัญหารายรับไม่เพียงพอกับรายจ่ายนั้นมีแนวทางดังนี้ (1) การตัดรายจ่ายที่ไม่จำเป็นออก เพื่อลดภาวการณ์จ่ายเงินออกจากครอบครัว เช่น รายจ่ายเกี่ยวกับการพนัน สิ่งเสพติดของมึนเมา รายจ่ายฟุ่มเฟือย เป็นต้น เป็นการสร้างนิสัยมิให้ใช้จ่ายฟุ่มเฟือย (2) การลดรายจ่ายที่จำเป็นลง เพื่อสร้างนิสัยการประหยัด อดออม การใช้ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดอย่างคุ้มค่า เช่น การปลูกผัก ผลไม้ไว้รับประทานเอง เพื่อช่วยลดค่าอาหาร และค่าเดินทางไปตลาด อีกทั้งทำให้สุขภาพดีอีกด้วย ลดการใช้น้ำมันเชื้อเพลิงแล้วหันมาออกกำลังกายโดยการปั่นจักรยาน หรือ การเดิน การวิ่งแทนการขับรถจักรยานยนต์ หรือรถยนต์ เป็นต้น (3) การเพิ่มรายรับ หารายได้เสริมนอกเวลาทำงานปกติ เช่น การใช้เวลาว่างรับจ้างตัดเย็บเสื้อผ้า การขายอาหารหลังเลิกงาน การปลูกผัก หรือเลี้ยงสัตว์ไว้ขาย เป็นต้น (4) การทำความเข้าใจกันภายในครอบครัวเพื่อให้ทุกคนร่วมมือกันประหยัด รู้จักอดออม การใช้ทรัพยากรต่างๆ ลด ละ เลิก รายจ่ายหรือสิ่งที่ไม่จำเป็นและช่วยกับสร้างรายรับให้พอเพียง เหมาะสมกับเศรษฐกิจปัจจุบัน จากความสำคัญของการทำบัญชีครัวเรือนดังกล่าวจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งและสอดคล้องตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง ของปรัชญา กล่าวคือ (1) ความพอประมาณ ซึ่งหมายถึงความพอดีๆ ไม่มากไม่น้อยเกินไป ไม่สุดโต่ง และไม่เติบโตเร็วเกินไป (2) ความมีเหตุผล คือ ทุกอย่างต้องมีที่มาที่ไป สามารถอธิบายได้ มีเหตุมีผลรับกัน (3) ความมีภูมิคุ้มกันที่ดี คือ ต้องปกป้องคุ้มครองไม่ให้กระทำสิ่งที่เสี่ยงเกินไป ไม่เสี่ยงในเรื่องที่ไม่ควรเสี่ยง หากเอาหลักการดังกล่าวมาประยุกต์ในเรื่องเงินๆ ทองๆ ก็จะเริ่มต้นที่บุคคลต้องทำการทำงานอย่างมีคุณธรรม อยู่บนพื้นฐานของความซื่อสัตย์สุจริต มีความมะนะอดทนและพากเพียร และมีความรอบรู้ กระทำการด้วยความรอบคอบ ไม่บุ่มบ่าม จึงจะก้าวหน้าในงาน มีรายได้สม่ำเสมอ ไม่มีอุปสรรคและปัญหาในชีวิตอันเกิดจากการคดโกงหรือความไม่รอบคอบ เมื่อหักส่วนหนึ่งของรายได้เป็นเงินออมเพื่อเอาไปลงทุนให้เกิดเป็นรายได้อีกทางหนึ่ง ก็อยู่ในขนาดที่พอเหมาะพอควร ไม่ตึงไม่เกินไปในเรื่องการออมจนชีวิตเครียดขาดความสุข สุดโต่งในพฤติกรรมจนขาดมนุษย์สัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่น และเมื่อจะนำไปลงทุนก็อยู่บนความมีเหตุมีผล ไม่หวือหวาตามผู้อื่นอย่างขาดความรอบรู้และรอบคอบ ไม่บุ่มบ่ามอย่างขาดสติจนอาจถูกคนอื่นหลอกลวงได้ ที่สำคัญที่สุดของการลงทุนก็คือ มี ”ภูมิคุ้มกัน” ที่ดี ไม่ลงทุนอย่างเสี่ยงเกินกว่าที่จะเกิดความเสียหายที่เกิดขึ้นได้ ไม่คาดหวังผลตอบแทนที่มากและเติบโตเกินความเป็นจริง อยู่บนโลกของความเป็นจริงที่คาดหวังผลตอบแทนที่พอเหมาะ และมีความสุขพอใจกับผลตอบแทนที่ได้รับ หากทุกคนใช้ “เศรษฐกิจพอเพียง” ในเรื่องการทำงาน การหา รายได้ การออม การลงทุน ตลอดจนการใช้จ่าย มีความพอใจกับรายได้ที่งอกเงยในรูปของผลประโยชน์จากการลงทุน รวมทั้งสิ่งอื่นๆ ที่ตนเองได้รับแล้ว ชีวิตก็จะมีความสุข เพราะมีความมั่นคงและยั่งยืนอีกทั้งยังมีความสุขใจด้วย ดังนั้นผู้วิจัยจึงทำการบูรณาการระบบบัญชีครัวเรือน เพื่อการบริหารตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โดยทำการวิจัยทั้งแนวทางเชิงคุณภาพและแนวทางเชิงปริมาณ กล่าวคือ แนวทางเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยทำการศึกษาระบบบัญชีต่างๆ ในระดับชุมชน สภาพปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้น เพื่อบูรณาการสร้างรูปแบบระบบบัญชีครัวเรือนตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กล่าวคือ (1) หลักความพอประมาณ (2) หลักความมีเหตุผล และ (3) หลักความมีภูมิคุ้มกัน ให้ครัวเรือนสามารถจัดทำบัญชีครัวเรือนและรายงานทางการเงินของครัวเรือนได้อย่างถูกต้องและเข้าใจง่าย สำหรับแนวทางเชิงปริมาณ ผู้วิจัยทำการวัดผลการอบรม เปรียบเทียบก่อน-หลัง การอบรมและทำการวิเคราะห์เส้นทาง (Path analysis) โดยจัดอบรมการจัดทำบัญชีครัวเรือนให้มีความรู้ ความเข้าใจ สามารถปฏิบัติได้จริงเกี่ยวกับการบันทึกบัญชี การวิเคราะห์รายการค้าถึงรายจ่ายที่จำเป็นและไม่จำเป็นสำหรับครัวเรือน เพื่อการวางแผนการใช้จ่ายในครัวเรือน ตลอดจนทราบผลการทดสอบที่ได้ผ่านการอบรมก่อนและหลังการฝึกอบรม จากการจัดทำบัญชีครัวเรือนเพื่อการบริหารตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
URI: http://ns.nsru.ac.th/handle/nsru/379
Appears in Collections:วิจัย

Files in This Item:
There are no files associated with this item.


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.